So many books, so little time

Το βασικό μου πρόβλημα με τα βιβλία που διαβάζω και για τα οποία θα ήθελα να γράψω έστω δυο λόγια, είναι πως ανάμεσα σε δυο βιβλία δεν μεσολαβεί, συνήθως, χρόνος αρκετός για να το κάνω αυτό. Τελειώνοντας την ανάγνωση ενός βιβλίου πιάνω απευθείας το επόμενο (που ενδεχομένως να είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που προηγήθηκε και να με μεταφέρει σ’ έναν κόσμο τελείως διαφορετικό), ενώ, συχνά, υπάρχουν και ένα-δυο ακόμη βιβλία που τρέχουν παράλληλα.  

Όπως έγινε και με τον Άμλετ που διάβαζα την προηγούμενη εβδομάδα, οπότε δεν υπήρχε μόνο ένα βιβλίο στο κομοδίνο μου αλλά τρία, συν ένα ακόμη πάνω στο γραφείο μου. Κάποια στιγμή, λοιπόν, που δεν είχα διάθεση για τη δημιουργική ανάγνωση του Δανού πρίγκιπα, έπιασα – κατόπιν υπενθύμισης του Βασίλη/Ficciones – να διαβάζω την ηθική πραγματεία Για μια ευτυχισμένη ζωή του Σενέκα, την οποία όμως την άφησα τελικά στην άκρη, για την ώρα, γιατί αξίζει και απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή απ’ όση προσφέρει μια ανάγνωση στο περιθώριο του Σαίξπηρ (ο οποίος μάλιστα, απ’ ό,τι φαίνεται, είχε διαβάσει καλά τον Σενέκα).  

Τις μέρες που δεν είχα χρόνο για να βυθιστώ στον Άμλετ ή ήθελα να διαβάσω κάτι απλώς διασκεδαστικό, το οποίο να μπορεί επίσης να διαβαστεί αποσπασματικά, άρχισα να διαβάζω ένα βιβλίο από αυτά που τα αγοράζω μόνο και μόνο επειδή μιλάνε για το πάθος και τις συνήθειες την ανάγνωσης (όπως κάνω κι εγώ συχνά εδώ μέσα)· το εν λόγω βιβλίο έχει για τίτλο μια φράση που βρίσκεται στα χείλη όλων των φανατικών αναγνωστών: So many books, so little time (a year of passionate reading). Η συγγραφέας λέγεται Sara Nelson και βάζει σκοπό, ξεκινώντας το έτος 2002, να διαβάζει ένα βιβλίο την εβδομάδα και να καταγράφει, κατόπιν, τις εντυπώσεις της· αυτό ακριβώς κάνει στο βιβλίο της – μπορεί να μοιάζει με τη δική μας Άννα/Annabooklover, αλλά δεν είναι αυτή. 

Στην πράξη της ανάγνωσης υπάρχει και μία απόλαυση η οποία δεν εμφανίζεται, υποχρεωτικά, κατά τη διάρκεια του διαβάσματος, αλλά αφήνει την επίγευσή της, καθώς λέμε για το κρασί, με τη μορφή ικανοποίησης για τις γνώσεις που κατακτήθηκαν. Μιλάω για τα κάθε λογής βιβλία που προσφέρουν θεωρητικές ή πρακτικές γνώσεις, επιστημονικές ή όχι – τέτοιο είναι το Έννοιες της μοντέρνας τέχνης (επιμ. Νίκου Στάγκου), η Ιστορία της τζαζ του Τζων Τσίλτον, Ο οίνος στην Ελλάδα και στον κόσμο των Δ. Φιλιππίδη και Π. Κυπαρισσίου, Η άλλη όψη της αρχαιότητας (ο υπόκοσμος) της Catherine Salles. Αυτή η κατηγορία βιβλίων, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε ωφέλεια και απόλαυση προσφέρουν καθαυτά, έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν και να βαθαίνουν την ωφέλεια και την απόλαυση που προσφέρουν όλα τα υπόλοιπα βιβλία. Τέτοιο είναι το τρίτο βιβλίο που έπιασα να διαβάζω παράλληλα με τον Άμλετ, καθισμένος στο γραφείο με μολύβι και σημειωματάριο στο πλάι: το βιβλίο του Γιώργου Βελουδή Γραμματολογία, Θεωρία λογοτεχνίας.  

Η αλήθεια, βέβαια, είναι πως δεν προχώρησα πολύ στην ανάγνωση των βιβλίων αυτών, γιατί ο Άμλετ του Σαίξπηρ δεν είναι από τα βιβλία που αφού το ξεκινήσεις μπορείς εύκολα να το αφήσεις απ’ τα χέρια σου και να διαβάσεις κάτι άλλο – η πνευματική μετατόπιση που απαιτείται, από το ένα βιβλίο στο άλλο, είναι τεράστια και η σύγκριση είναι συνήθως συντριπτική για το επόμενο. Γιατί ο Σαίξπηρ, όπως η Οφηλία του, «μελαγχολία, θλίψη, σπαραγμό, την κόλαση την ίδια, πώς τα μεταστρέφει όλα σ’ ομορφιά και χάρη!».