Μεμονωμένα περιστατικά

Από τα αρχαία ήδη χρόνια έχει διατυπωθεί η άποψη ότι ο άνθρωπος δεν είναι δυνατόν να αποκτήσει έγκυρη γνώση της πραγματικότητας, ότι δηλαδή είναι αδύνατον, με οποιονδήποτε τρόπο, να κατακτηθεί η αλήθεια και, συνεπώς, η αναζήτησή της είναι μάταιη. Ο Αρκεσίλαος, ο εισηγητής του Ακαδημαϊκού Σκεπτικισμού, έχει υποστηρίξει την ακραία αυτή γνωσιολογική θέση διατυπώνοντας μια σειρά επιχειρημάτων, τα οποία είναι γνωστά με το όνομα «σωρείται».

 

Αντιγράφω εδώ το σχετικό επιχείρημα, όπως το έχει μεταγράψει, αν δεν κάνω λάθος, ο καθηγητής Θεοδόσιος Πελεγρίνης, γιατί θεωρώ πως είναι πολύ χρήσιμο για την πληρέστερη κατανόηση της Θεωρίας του Μεμονωμένου Περιστατικού (βλέπε σχετική κατάσταση μεμονωμένων περιστατικών στη σημερινή Ελευθεροτυπία) που εδώ και τριάντα χρόνια διατυπώνεται και υποστηρίζεται από την εκάστοτε ηγεσία των κρατικών δυνάμεων καταστολής:

 

«Όλοι μας παραδεχόμαστε ότι ένας κόκκος σιταριού δεν είναι σωρός. Έτσι, αν προσθέσουμε στον κόκκο αυτό του σιταριού έναν άλλο ομοειδή κόκκο, πάλι οι δύο αυτοί κόκκοι μαζί δεν αποτελούν σωρό. Είναι σα να λέμε ότι μηδέν και μηδέν ισούται με μηδέν. Και αν στους δύο αυτούς κόκκους σιταριού προσθέσουμε έναν ακόμα ομοειδή κόκκο, πάλι οι τρεις αυτοί κόκκοι μαζί δεν συνιστούν σωρό. Το να προσθέσει κανείς στα δύο μηδενικά, που ισούνται με μηδέν, ένα ακόμα μηδέν, το αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Έτσι είναι δυνατόν στον εκάστοτε υφιστάμενο αριθμό κόκκων σιταριού να προσθέτουμε συνεχώς έναν ομοειδή κόκκο, χωρίς ποτέ να μπορούμε να ισχυριστούμε ότι έχει σχηματιστεί σωρός – έστω και αν, εντωμεταξύ, έχει δημιουργηθεί μπροστά μας ένα ολόκληρο βουνό από δέκα, ας πούμε, χιλιάδες κόκκους σιταριού. Το ίδιο αυτό επιχείρημα του σωρείτη είναι δυνατό να διατυπωθεί κατά τρόπο αντίστροφο. Αν από έναν αριθμό δέκα χιλιάδων κόκκων σιταριού, που αποτελούν σωρό, αφαιρεθεί ένας κόκκος, οι υπόλοιποι εννέα χιλιάδες εννιακόσιοι ενενήντα εννέα κόκκοι θα εξακολουθούν να αποτελούν σωρό. Η επίπτωση που θα έχει η αφαίρεση του ενός κόκκου σιταριού πάνω στους υπόλοιπους κόκκους θα είναι αμελητέα. Με την συνεχή (την αμελητέα κάθε φορά) αφαίρεση ενός κόκκου σιταριού, θα καταλήξουμε τελικά σε ένα μόνο κόκκο σιταριού. Τότε θα έχουμε την εντύπωση ότι ενώπιόν μας βρίσκεται ένας σωρός, ενώ, εξ ορισμού, ένας κόκκος δεν είναι σωρός.»

 

Μα επιτέλους! Πια ο καθείς γνωρίζει πως από καιρό τώρα – και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα «πρώτος στόχος πάντοτε της Αστυνομίας, ας μην το ξεχνάμε αυτό, είναι ο άνθρωπος» (σύμφωνα με τον αρμόδιο υπουργό Προκόπη Παυλόπουλο).